Artikelindex

32ste ZONDAG door het jaar - Olie, teken van vurige hoop - 7 oktober 2011

Misschien is het goed om deze tekst zowel qua tijdsgeest als qua inhoud eerst te situeren. De eerste Christenen leefden in de verwachting van een spoedige terugkomst van Christus. Toen Matteüs deze parabel in de jaren 70-80 schreef, was er bij de christen gemeenschap een zekere lusteloosheid merkbaar. De broederlijke liefde koelde af en de inzet voor gerechtigheid verflauwde. Vandaar deze oproep tot meer waakzaamheid en werkzaamheid.
Deze parabel van de tien bruidsmeisjes is, zoals de meeste parabels, uit het leven gegrepen. Het baseert zich op een bruiloftstoet in het toenmalige Palestina. Op de vooravond gaat de bruidegom zijn bruid halen in het huis van haar vader. Ze worden dan plechtig en feestelijk in een draagkoets onthaald in zijn huis voor het huwelijksfeest. Een stoet van vrienden, muzikanten en bruidsmeisjes, met fakkels in hun handen begeleidt hen. Deze fakkels bestonden uit met lappen omwikkelde stokken. Deze werden in olie gedrenkt en bleven slechts een beperkte tijd branden. Het was dus noodzakelijk om reserveolie bij te hebben. Soms nam het onderhandelen over de geschenken voor de bruid veel tijd in beslag waardoor het wachten op de bruidegom lang kon duren.
Als we vandaag deze tekst analyseren, dan zien we drie delen. In het begin wordt aangegeven dat de bruidegom verwacht wordt. In het middenstuk is de bruidegom komende – en verbaast ons de strenge, asociale zelfs egoïstische houding van de slimme bruidsmeisjes tegenover de onbegrijpelijk nalatige meisjes. Ten slotte zijn we verrast als de bruidegom die aangekomen is in het laatste deel de dwaze meisjes niet toelaat tot het feest.
Olie vormt een sleutelelement in dit verhaal. Olie als bron van vuur, licht en warmte. Wat houdt de fakkel brandend, we zien een vlam, maar olie is net als de Geest de onzichtbare kracht. Olie is al het goede dat in ons zit en dat ons drijft, onze idealen, onze dromen en onze hoop. Olie staat symbool voor de spirituele energie. De bron van ons geloof vinden we in het evangelie, dat gevoed en verdiept wordt door lectuur, studie, gebed en bezinning. Hierdoor is ons geloof beter bestand tegen erosie, en vertaalt het zich in een grotere standvastigheid en vurigheid van ons geloof. Dit stelt ons in staat een geloofwaardig getuigenis af te leggen onder meer door actieve dienstbaarheid. Het is duidelijk dat deze christelijke grondhouding een groeiproces is, diep in ons aanwezig en niet zozeer mededeelbaar zelfs als we dit zouden willen. Op deze manier moeten we het antwoord van de slimme bruidsmeisjes dan ook kaderen en interpreteren.
Vandaag leven wij, christenen, niet meer in die gespannen verwachting van Christus’ snelle wederkomst. We leven in het heden, en wat Lucas schrijft, spreekt ons meer aan: ‘Het Rijk Gods is midden onder U (Lc.,17,21)’. Dit Rijk Gods komt niet uit de lucht vallen en wordt ons niet opgedrongen. Het is onze eigen zaak. Allereerst is er de grondhouding van waakzaamheid, want enkel in een wakkere gemeenschap kan het Rijk Gods tot uiting komen. Wees waakzaam in de momenten van je leven die beslissend zijn. God komt tot ons in de kleine momenten: een ontmoeting, een goed boek, een speciale gebeurtenis. Deze waakzaamheid maakt helderziend en scherpt de oren. Daarnaast is er de grondhouding van de werkzaamheid. Dit vraagt actie, dynamiek, bewogenheid om efficiënt werkzaam te zijn. Belangrijk is dat we beseffen dat we zelf verantwoordelijk zijn voor ons eigen doen en laten en dit niet laten afhangen van anderen. Soms is er de indruk dat wij net zoals in de periode van Matteüs ingedommeld zijn. Dat we onze stem te weinig laten horen, te weinig verontwaardigd zijn. We leggen ons gemakkelijk neer bij de feiten, denkend dat er toch niets aan te doen is. Is de olie van onze hoop opgedroogd? Vandaag krijgen we een oproep in het evangelie om te leven met een verwachting, met een ideaal, met een streven, ons leven zin te geven. Dit betekent dat we onze talenten daadwerkelijk inzetten voor de ons toegewezen opdracht. Het blijven opkomen voor gerechtigheid in alle facetten van onze samenleving, een niet aflatende inzet voor armen, een basis- houding van vergiffenis en verzoening. Zodat we licht brengen waar het duister is en vreugde waar mensen bedroefd zijn. Immers de bruid moet de bruidegom waard zijn.
Graag wil ik afronden met een toepasselijk gebed van de dominicaan B.J.De Clercq.
Geef ons een scherpe blik, die ons doet zien waar uw wil geschiedt en Uw Rijk aan het komen is. Maak ons spits van oor, dat we uit ons slapend geloof gewekt worden door de roep van het onverwachte. Blaas onze verwachtingen leven in en geef ze de goede richting, dat de tekenen van hun vervulling ons niet ontgaan. Maak ons vastberaden en volhardend in onze wil om uw wil ook door ons te doen geschieden. En leid ons niet in bekoring van ongeloof mits de hulp van uw genade.

Rik Wyffels