Artikelindex

 

 

Lam Gods, dat de zonden van de wereld wegneemt – Joh 1,29-34 weekend 18-19 jan 2020

Zonet hoorden we als evangelie een tekst uit het 1e hoofdstuk van Johannes, de evangelist, over Johannes de Doper. Het is een krachtige geloofsgetuigenis, waarvan we als Christusgelovigen de woorden ‘Zie het lam Gods dat de zonden van de wereld wegneemt’ nog in iedere eucharistie bij het breken van het brood tot vier maal toe, al eeuwenlang verkondigen.

De tekst, rijk aan inhoud en voor ons zo herkenbaar, laat zich echter niet zo vlot interpreteren, maar we proberen het toch. Laten we eerst even terug gaan naar de context van het gebeuren, de invulling van de evangelist te situeren om tenslotte een poging te doen de betekenis van deze woorden voor ons vandaag te duiden.

De context: Johannes de Doper, familieverwant  van Jezus, zegt ‘ik zelf wist niet wie het zou zijn’  - hier maakt hij een duidelijk verschil tussen Jezus als mens, zijn neef die hij kent en Christus, de gezalfde, de Messias, van Godswege belast met een zending. We horen door zijn getuigenis, hoe hij een kwantumsprong maakt, hij herkent met het hart in Jezus, de Christus. 

De evangelist plaatst dit stuk vooraan in zijn evangelie, bij de start van zijn openbaar leven wordt Jezus al aangewezen als de Messias. De jong christenen worden er direct op gewezen dat het gehele relaas van Johannes met de ingesteldheid van een gelovige in dit licht moet worden begrepen.

Nadien lezen ‘daar is het lam van God’ – hiermee maakt de evangelist de verbinding met het oude testament waar de Jesaja profeteert in hoofdstuk 53:  “.. zoals een lam dat naar de slacht wordt geleid”. Waarom deze woorden, waarom dit beeld? Allereerst wilden de Joden geen menselijke voorstelling maken van God en gebruikte men dieren – zo hoorden we vorige week hoe de Geest voorgesteld werd als een duif, vandaag Jezus als een lam. Daarnaast kan men het beeld van het lam ook beschouwen als een totem waarmee de eigenschappen afstralen op de persoon die men aanwijst: rust, vrede, onschuld, geen angst. Ten slotte is het lam het prototype van offergave bij de Joden. Lam Gods is het ultieme boeteoffer dat God brengt ter compensatie voor de tekortkomingen van zijn volk. 

Dan is er de doop van Jezus met het symbolische nederdalen van de H. Geest, het teken voor Johannes, om nu als getuige te zeggen: deze Jezus is waarlijk de zoon van God, Jesaja spreekt over de dienstknecht van de Heer. Hoewel Johannes De Doper een grote invloed had op zijn volgelingen, beschrijft hij duidelijk het grote verschil: deze Jezus doopt niet met water zoals ik, maar met de Geest.  Hiermee wijst de evangelist Johannes vanaf de start van zijn verkondiging zijn toehoorders erop dat Jezus veel meer is dan een mens zoals wij.

Wat betekent dit voor ons vandaag?

Door het doopsel, het initiatiesacrament, het bekeringsmoment voor de Joden - dat Jezus hoewel voor hem zeker niet van toepassing - toch bewust heeft willen meemaken,  vormen wij deel van de christelijke gemeenschap. Dit betekent ook dat we in de voetstappen van Jezus willen stappen. We willen Hem volgen. In de Bergrede met de acht zaligheden geeft Jezus aan wat dit concreet betekent. Het is allesbehalve evident maar Jezus heeft dit ons voorgeleefd in de perfectie – een leven gericht in liefde naar de ander, naar de medemens en in het bijzonder naar de kwetsbare mens. Het is een steeds herhaalde oproep om de menswaardigheid van eenieder te respecteren, het welzijn voor allen mee te helpen realiseren en dit in een sfeer van rechtvaardigheid, solidariteit en naastenliefde. Een leven in naastenliefde zowel in woord als in daad.

Belangrijk is om bij deze levenswijze een licht voor de wereld rondom ons te zijn, het zout in de deeg. Of zoals paus Benedictus in 2012, het jaar van het geloof, schreef in het kader van de nieuwe evangelisatie: “Iedere christen heeft door het doopsel de verantwoordelijkheid getuige te zijn van de levende God, want het is ons onmogelijk te zwijgen over wat we gezien en gehoord hebben.”  Anders geformuleerd een christen die niet de christelijke waarden respecteert in zijn dagelijks leven wordt niet geloofd, maar tevens zouden we kunnen zeggen, zonder de nodige duiding worden onze levenswijze of onze christelijke standpunten misschien niet begrepen.

Als we straks de woorden uitspreken of zingen ‘zie het lam Gods, dat de zonden van de wereld wegneemt’  herdenken we deze krachtige geloofsgetuigenis, waaruit wij bij het ontvangen van dit gebroken brood als voedsel, de levensenergie putten om als christen mee te helpen het koninkrijk Gods met de steun van de Geest te realiseren.

 

 

Rik Wyffels